دوره تخصصی آشنایی، طراحی و اجرای مداخلات
درامـاتـراپـی
یک دوره کامل صفر تا صد به زبان ساده برای آموزش مقدماتی، متوسطه و پیشرفته
مدرس دوره:
دکتر احمد اخوان عطار؛ روانشناس و مدرس دانشگاه
مدت زمان آموزش: 80 ساعت مطالعاتی – معادل 320 ساعت کارگاه تخصصی
تعداد جلسات: 40 جلسه
بخش بندی تخصصی: 5 بخش اصلی 285 صفحه جلسه اصلی / 556 صفحه کل دوره
پیش نیاز این دوره:
روانشناس بودن و یا دوره آموزشی شناختی – رفتاری CBT برای غیر روانشناس ها می باشد.
مدرک این دوره، نیازمند تحویل پروژه و نمره قبولی آزمون (قبولی با نمره بالا تر از 70 می باشد)
دارای مدرک بین المللی دو زبانه و قابل استعلام اصالت مدرک به صورت آنلاین
از موسسه آموزش های تکمیلی “منشور سلامت مهر” ثبت: 44555
بررسی اصالت مدارک؛ در منوی وب سایت، زیر منوی فروشگاه
ویراستاری شهریور 1405 / Aug 2026
بخش اول: مبانی نظری، تاریخچه و زبان دراماتراپی
۶ جلسه | ۱۲ ساعت
اگر با موبایل وارد شده اید حتما گوشی خود را بچرخانید تا جداول را بهتر ببینید.
۱
آشنایی با دوره و مفهوم دراماتراپی
معرفی اهداف، قوانین کلاس، انتظارات، ساختار آموزش، تعریف اولیه دراماتراپی و جایگاه آن در سلامت روان
۲
تاریخچه دراماتراپی
آیین، قصه، نمایش، تئاتر، بازی و درمان؛ روند شکل‌گیری دراماتراپی معاصر در جهان
۳
تفاوت‌ها و مرزبندی مفهومی
تفاوت دراماتراپی با نمایش‌درمانی، تئاتردرمانی، سایکودرام، بازی‌درمانی، هنر‌درمانی، موسیقی‌درمانی، عروسک‌درمانی و فیلم‌درمانی
۴
مبانی روان‌شناختی دراماتراپی
خود، نقش، هویت، تخیل، نماد، فرافکنی، فاصله زیبایی‌شناختی، کاتارسیس، همدلی و مشاهده‌گری
۵
نظریه‌های بنیادین و رویکردهای مرتبط
روان‌پویشی، انسان‌گرایی، شناختی ـ رفتاری، روایت‌درمانی، سیستمی، وجودی، گشتالت و رویکردهای مبتنی بر ذهن‌آگاهی
۶
فرایند دراماتراپی و عوامل شفابخش
رابطه درمانی، قرارداد، گرم‌کردن، کنش نمایشی، پردازش، جمع‌بندی، پایان‌بندی و عوامل مشترک اثرگذاری
تمرین بخش اول
نوشتن یک یادداشت تأملی درباره تجربه فرد از «نقش‌های شخصی و اجتماعی».
مقایسه یک تکنیک دراماتراپی با یک تکنیک سایکودرام یا بازی‌درمانی.
طراحی نقشه مفهومی از جایگاه دراماتراپی در میان مداخلات خلاقانه.
بخش دوم: اخلاق، ایمنی، ارزیابی اولیه و مهارت‌های پایه تسهیل‌گری
۸ جلسه | ۱۶ ساعت
۷
اخلاق حرفه‌ای و حدود صلاحیت
مرز نقش‌ها، صلاحیت حرفه‌ای، تعارض نقش، اجتناب از ادعای درمانگری مستقل، مسئولیت‌پذیری و ارجاع
۸
رضایت آگاهانه و محرمانگی
اجزای رضایت آگاهانه، رضایت والدین/سرپرست، محرمانگی در کار فردی و گروهی، استثناهای محرمانگی و نگهداری اطلاعات
۹
ایمنی روان‌شناختی و جسمی
تنظیم فضای امن، قرارداد گروهی، تماس بدنی، انتخاب داوطلبانه، حق انصراف، احترام به حریم فردی و پیشگیری از شرم‌سازی
۱۰
رویکرد آگاه از تروما
مفهوم تروما، پنجره تحمل، نشانه‌های برانگیختگی بالا یا خاموشی، جلوگیری از بازآسیب‌زایی و اصول تنظیم هیجان
۱۱
مدیریت بحران و ارجاع
علائم خطر خودکشی، خودآسیب‌رسانی، خشونت، روان‌پریشی، مانیا، سوءمصرف مواد، افشای کودک‌آزاری و مسیر ارجاع
۱۲
ارزیابی اولیه و مشاهده بالینی
دریافت اطلاعات پایه، هدف مراجع، سطح عملکرد، منابع حمایتی، مشاهده هیجان، ارتباط، مشارکت و آمادگی برای مداخله
۱۳
مهارت‌های پایه تسهیل‌گری
گوش‌دادن فعال، بازتاب، پرسش‌گری غیرتهاجمی، تنظیم گروه، مدیریت سکوت، مقاومت، تعارض، انفعال و سلطه‌گری
۱۴
ساختار استاندارد جلسه و مستندسازی
طراحی جلسه شامل Warm-up، Action، Processing و Closure؛ گزارش جلسه، یادداشت موردی، ثبت مشاهده و برنامه جلسه بعد
خروجی عملی بخش دوم
هر فراگیر باید یک طرح جلسه ۲۰ دقیقه‌ای کم‌خطر طراحی کند که شامل این موارد باشد:
هدف مشخص؛
گروه هدف؛
مواد و وسایل لازم؛
مراحل اجرا؛
خطرهای احتمالی؛
روش مدیریت هیجان؛
شیوه پایان‌بندی؛
موارد ارجاع؛
فرم کوتاه ثبت جلسه.
بخش سوم: تکنیک‌ها و روش‌های اصلی دراماتراپی
۱۴ جلسه | ۲۸ ساعت
الف) تکنیک‌های پایه و نمایش‌درمانی
۱۵
گرم‌کردن و آماده‌سازی
یخ‌شکن‌ها، تمرین‌های بدن و حرکت، تمرکز، اعتمادسازی، هماهنگی گروه و تنظیم انرژی
۱۶
داستان‌پردازی درمانی
خلق داستان، داستان ناتمام، بازنویسی داستان، داستان قهرمان، قصه‌های استعاری و کاربرد آن‌ها
۱۷
نقش و نقش‌آفرینی
نقش‌های واقعی، خیالی و آرمانی؛ نقش‌های اجتماعی؛ فاصله‌گذاری و ایمنی در ورود و خروج از نقش
۱۸
بداهه‌پردازی هدایت‌شده
بداهه فردی و گروهی، سناریوی نیمه‌ساختاریافته، کار با تعارض، انتخاب، تصمیم و حل مسئله
۱۹
تصویرسازی و تابلوی زنده
Tableau، مجسمه‌سازی، تصویر بدنی، فاصله‌گذاری، مشاهده بیرونی و پردازش هیجان
۲۰
ماسک، شیء و نماد
استفاده از ماسک، شیء واسطه، نمادپردازی، کار با هویت، هیجان‌های پنهان و روایت شخصی
ب) تئاتردرمانی و کار گروهی
۲۱
مبانی تئاتردرمانی
تفاوت کاربرد درمانی تئاتر با اجرای هنری؛ هدف‌گذاری، مشارکت، فرایندمحوری و نه محصول‌محوری
۲۲
بازی‌های تئاتری در مداخله
بازی‌های اعتماد، ارتباط، همکاری، تمرکز، حل مسئله و تنظیم هیجان در گروه
۲۳
تئاتر مجادله‌ای و تمرین موقعیت
کار با موقعیت‌های تعارضی، مهارت جرأت‌مندی، گفت‌وگو، تصمیم‌گیری و دیدن چند زاویه یک مسئله
۲۴
تئاتر فوروم و مداخلات اجتماعی
اصول اقتباس ایمن از تئاتر فوروم؛ تمرین تغییر موقعیت، توانمندسازی و پرهیز از فشار بر مشارکت‌کننده
۲۵
اجرای گروهی درمان‌محور
طراحی یک پروژه گروهی کوتاه؛ تقسیم نقش، تنظیم گروه، مواجهه با تعارض، پردازش تجربه و جمع‌بندی
ج) عروسک‌درمانی و شیء واسطه
۲۶
مبانی عروسک‌درمانی
عروسک به‌عنوان واسطه ارتباطی؛ فرافکنی، نمادسازی، فاصله امن و کاربردهای رشدی
۲۷
انواع عروسک و ساخت عروسک ساده
عروسک انگشتی، دستی، سایه، میله‌ای و اشیای جانشین؛ انتخاب ابزار متناسب با سن و هدف
۲۸
گفت‌وگو و روایت با عروسک
مصاحبه با عروسک، گفت‌وگوی دو عروسک، داستان‌سازی، کار با هیجان‌ها و حل تعارض
۲۹
طراحی مداخله عروسکی
طراحی جلسه برای کودکان، نوجوانان یا گروه‌های خاص؛ ملاحظات ایمنی، والدین و پایان‌بندی
د) فیلم‌درمانی و رسانه
۳۰
مبانی فیلم‌درمانی
فیلم به‌عنوان محرک گفت‌وگو، همذات‌پنداری، فاصله‌گذاری و بازاندیشی؛ موارد کاربرد و محدودیت‌ها
۳۱
انتخاب و تحلیل فیلم یا پویانمایی
معیارهای انتخاب اثر بر اساس سن، فرهنگ، هدف، حساسیت‌های تروما و وضعیت روانی مراجع
۳۲
طراحی جلسه فیلم‌درمانی
مشاهده هدایت‌شده، پرسش‌های پردازشی، فعالیت پس از فیلم، بازنویسی پایان، نقش‌آفرینی و جمع‌بندی ایمن
ارزیابی میان‌دوره
در پایان جلسه ۳۲، ارزیابی میان‌دوره اجرا شود:
آزمون کوتاه نظری؛
تحلیل یک سناریوی بالینی؛
انتخاب تکنیک مناسب و دلیل انتخاب؛
طراحی یک جلسه ۴۵ دقیقه‌ای؛
اجرای عملی ۱۵ دقیقه‌ای یکی از تکنیک‌ها؛
دریافت بازخورد مدرس، هم‌گروهی‌ها و خودارزیابی فراگیر.
بخش چهارم: کاربردهای تخصصی در جمعیت‌ها و موقعیت‌های مختلف
۶ جلسه | ۱۲ ساعت
۳۳
دراماتراپی برای کودکان
ویژگی‌های رشدی کودک، بازی نمادین، داستان، عروسک، نقاشی ـ نمایش، همکاری با والدین و ملاحظات ایمنی
۳۴
دراماتراپی برای نوجوانان
هویت‌یابی، تصویر بدنی، فشار همسالان، تعارض خانوادگی، خشم، اضطراب، شبکه‌های اجتماعی و گروه‌درمانی نوجوان
۳۵
دراماتراپی برای بزرگسالان
نقش‌های خانوادگی و شغلی، روابط، سوگ، استرس، فرسودگی، خودشناسی، معنا و بازنویسی روایت زندگی
۳۶
کار با خانواده و زوج
ژنوگرام نمایشی، نقش‌های خانوادگی، تعارض، ارتباط، مرزها، بازسازی گفت‌وگو و احتیاط‌های کار مشترک
۳۷
کودکان و افراد با نیازهای ویژه
اصول تطبیق مداخله برای اوتیسم، کم‌توانی ذهنی، ADHD، اختلالات یادگیری، مشکلات ارتباطی، حسی ـ حرکتی و چندمعلولیتی
۳۸
موقعیت‌های بالینی، آموزشی و توان‌بخشی
کاربرد در مدرسه، مراکز توان‌بخشی، بیمارستان، مراکز مشاوره، خانه کودک، سالمندان و محیط‌های اجتماعی؛ معیارهای ارجاع و همکاری بین‌رشته‌ای
نکته مهم در بخش نیازهای ویژه
تمرکز این جلسات بر تطبیق فعالیت و بهبود مشارکت، ارتباط، تنظیم هیجان و تعامل اجتماعی است؛ نه تشخیص‌گذاری یا درمان مستقل اختلالات. در هر مورد، برنامه باید بر اساس ارزیابی و نظر تیم تخصصی تنظیم شود.
بخش پنجم: فرمول‌بندی، سوپرویژن، پروژه عملی و ارزشیابی نهایی
۲ جلسه | ۴ ساعت
۳۹
فرمول‌بندی مورد، طراحی مداخله و سوپرویژن
تبدیل اطلاعات اولیه به هدف قابل اجرا، انتخاب روش، تعیین تعداد جلسات، شاخص‌های پیشرفت، مستندسازی، دریافت سوپرویژن و خودمراقبتی تسهیل‌گر
۴۰
ارزشیابی نهایی و ارائه پروژه
آزمون نظری، تحلیل سناریو، اجرای عملی، ارائه طرح مداخله، بازخورد نهایی و برنامه رشد حرفه‌ای فراگیر
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.